Incontinentie betekent dat je (tijdelijk of langdurig) ongewenst urineverlies of ontlastingsverlies hebt. Het komt voor bij kinderen, mannen en vrouwen en kan veel impact hebben op je dagelijkse leven — van onzekerheid tot praktische zorgen in huis, onderweg of tijdens het sporten.
Op deze pagina leggen we uit welke typen incontinentie er zijn, wat mogelijke oorzaken zijn en welke behandelingen en oplossingen vaak goed helpen. Ook lees je wanneer het verstandig is om contact op te nemen met je huisarts.
Belangrijke incontinentie gegevens
- 4,5 miljoen Nederlanders hebben incontinentieklachten
- 1 op 4 vrouwen boven 50 ervaart urineverlies
- Slechts 30% zoekt professionele hulp (vaak door schaamte)
- 70–80% van incontinentie is behandelbaar
Bron: Nederlandse Continentie Stichting (2024)
Wat gebeurt er bij incontinentie (en waarom geeft het huidklachten)?
Bij incontinentie heb je last van ongewenst urineverlies of ontlastingsverlies. Dat vraagt vaak extra zorg en aandacht en kan je onzeker maken. Ook kan het huidklachten veroorzaken, omdat een gezonde huid wordt blootgesteld aan vocht, warmte en stoffen uit urine of ontlasting. Daardoor neemt de kans op huidirritatie en huidontstekingen toe.
Goede bescherming en een milde huidverzorging kunnen helpen om huidproblemen te voorkomen of te verminderen — zeker als je regelmatig last hebt van lekkage.
Zorg en ondersteuning bij incontinentie
In veel situaties zijn er effectieve behandelingen en oplossingen beschikbaar bij ongewild urineverlies. Denk aan eenvoudige leefstijlaanpassingen, bekkenbodemtraining, hulpmiddelen of (soms) medische ingrepen.
Met de juiste behandeling én door het onderwerp bespreekbaar te maken, kunnen we bijdragen aan betere ondersteuning en zorg. Het is belangrijk dat iedereen die hiermee te maken heeft, weet dat je niet alleen bent — en dat er hulp en middelen zijn om je kwaliteit van leven te verbeteren.
Typen incontinentie: welke herken jij?
Er zijn veel mogelijke oorzaken van incontinentie. Meestal wordt er onderscheid gemaakt in drie hoofdcategorieën: urine-incontinentie, fecale incontinentie (ontlasting) en gemengde incontinentie. Elke soort heeft z'n eigen kenmerken, waardoor klachten sterk kunnen verschillen.
Urine-incontinentie betekent dat je onverwachts en ongewild urine verliest. Dat kan variëren van licht en af en toe, tot matig of zwaar urineverlies. Dit kan je dagelijkse leven beïnvloeden en je onzeker maken. Let op: urineverlies kan ook tijdelijk ontstaan door infecties of ontstekingen (zoals een blaasontsteking).
-
Inspannings- en/of stress-incontinentie
Kenmerken: kleine hoeveelheden urineverlies | bij lachen, hoesten, niezen, sporten | vaak druppels of scheutjes | mictiepatroon verder normaal
Dit type ontstaat door druk in en op de buik of blaas. Het komt vaak voor bij lachen, niezen, hoesten, bukken, zwaar tillen of plotselinge bewegingen (bijv. sporten). Stressincontinentie wordt vaak veroorzaakt door een verslapping van de sluitspier of een verminderde functie van de bekkenbodemspier. Het is de meest voorkomende vorm van urineverlies bij vrouwen, ongeacht leeftijd.
Effectiviteit behandeling: bij ongeveer 85% van de gevallen helpt bekkenbodemtraining aanzienlijk.
-
Aandrangincontinentie (urge-incontinentie)
Kenmerken: plotseling sterke aandrang + soms groot verlies | zonder waarschuwing | kan ook 's nachts voorkomen
Bij aandrangincontinentie voel je ineens een sterke, intense behoefte om te plassen. Soms red je het niet op tijd tot het toilet, waardoor urineverlies optreedt. De oorzaak kan liggen bij een verstoord plaspatroon of een aandoening van de zenuwen.
Effectiviteit behandeling: bij ongeveer 70% van de gevallen kan blaastraining en/of medicatie verlichting geven.
-
Reflexincontinentie
Kenmerken: onwillekeurig urineverlies zonder duidelijke aandrang
Reflexincontinentie ontstaat wanneer de blaas automatisch samentrekt zonder dat je een bewust gevoel van aandrang hebt. Dit gebeurt meestal door een neurologische aandoening, waarbij de communicatie tussen blaas en hersenen verstoord is. Het resultaat: urineverlies wanneer de blaas vol is, zonder dat je dit goed kunt beheersen.
-
Overloopincontinentie (overflow)
Kenmerken: continue of terugkerende lekkage (druppels) | blaas blijft (te) vol | vaak kleine hoeveelheden
Overloopincontinentie komt voor wanneer de blaas niet goed leeg raakt en als het ware "overloopt". Dit kan komen door een vernauwde plasbuis, een vergrote prostaat of problemen met de blaasfunctie. Bij aanhoudende klachten is medisch advies belangrijk.
-
Ontlasting-incontinentie (fecale incontinentie)
Ontlastingsincontinentie is het (gedeeltelijk) verliezen van controle over de darmen. Dit kan variëren van verlies van kleine beetjes tot volledige oncontroleerbaarheid. Dat kan dagelijks functioneren sterk beïnvloeden en schaamte of stress geven.
Factoren die kunnen bijdragen zijn onder andere:
-
- Fysieke aandoeningen (bijv. diabetes, multiple sclerose, beroerte)
- Veroudering (spieren verzwakken)
- Hormonale veranderingen (bijv. rond menopauze)
- Leefstijlfactoren (overgewicht, roken, weinig beweging)
-
Gemengde incontinentie
Gemengde incontinentie betekent dat zowel urine- als ontlastingsverlies voorkomt (ook wel dubbele incontinentie genoemd). Vaak spelen meerdere oorzaken tegelijk, waardoor een gecombineerde aanpak het meest effectief is.
Oorzaken van incontinentie: waar komt het door?
- Verzwakte bekkenbodemspieren — na zwangerschap en bevalling kunnen de bekkenbodemspieren verzwakken, ook veroudering speelt een rol
- Overactieve blaas — sterke aandrang, frequente toiletbezoeken en soms ongewenst urineverlies
- Ziekten en aandoeningen — diabetes, multiple sclerose of de ziekte van Parkinson kunnen invloed hebben op de zenuwen die betrokken zijn bij de blaasfunctie
- Medicijnen — sommige medicijnen (zoals diuretica/plaspillen) kunnen de frequentie van urineren verhogen
- Hormonale veranderingen — hormonale schommelingen (bijv. tijdens de menopauze) kunnen de controle over de blaas beïnvloeden
- Obesitas — overgewicht oefent extra druk uit op de blaas en bekkenbodemspieren
Behandelingen en oplossingen: wat kun je doen?
Gelukkig zijn er verschillende mogelijkheden om incontinentie te beheersen of te behandelen:
1) Leefstijlveranderingen
In sommige gevallen kan het aanpassen van eet- en drinkgewoonten en het behalen en vasthouden van een gezond gewicht veel verbetering geven. Minder cafeïne, alcohol en pittig voedsel kan ook helpen.
2) Bekkenbodemoefeningen (Kegel-oefeningen)
Bekkenbodemoefeningen helpen de spieren rondom blaas en darmen te versterken. Hiermee kunnen klachten verminderen en soms zelfs verdwijnen. Een gespecialiseerde fysiotherapeut kan je hierbij begeleiden.
3) Medicatie
In sommige gevallen kunnen medicijnen worden voorgeschreven om de symptomen te verlichten of de onderliggende oorzaak aan te pakken. Dit kan variëren van medicijnen die de blaas kalmeren tot hormoontherapie.
4) Medische ingrepen
Voor ernstigere gevallen kunnen chirurgen ingrepen voorstellen, zoals het plaatsen van een bandje (TVT-operatie) om de controle te verbeteren, of behandeling met botox-injecties in de blaas.
5) Hulpmiddelen
Er zijn diverse incontinentiematerialen beschikbaar die je in het dagelijks leven ondersteunen: van incontinentieverband en absorberende onderbroeken tot matrasbeschermers en wegwerpbare onderleggers.
Praktische tips voor het dagelijks leven
Als je regelmatig last hebt van incontinentie, helpen deze aanpassingen vaak al:
- Ga regelmatig naar het toilet (maar niet té vaak, want dat traint je blaas verkeerd)
- Drink voldoende water (niet te weinig, dat kan juist blaasirritatie veroorzaken)
- Vermijd cafeïne, alcohol en koolzuurhoudende dranken (kunnen de blaas prikkelen)
- Train je bekkenbodemspieren dagelijks (vraag advies aan een gespecialiseerde fysiotherapeut)
- Houd een plaspaspoort bij (noteer wanneer je naar toilet gaat en hoeveel je drinkt)
- Gebruik de juiste incontinentiematerialen (vraag advies bij twijfel)
- Zorg voor goede huidverzorging (milde, pH-neutrale producten)
- Praat erover (met je huisarts, partner of lotgenoten — je staat er niet alleen voor)
Incontinentie hulpmiddelen en materialen
Incontinentiematerialen voor thuisgebruik
Als je regelmatig klachten hebt, kunnen de juiste incontinentiematerialen een wereld van verschil maken. Van lichte bescherming tot zware absorptie — kies wat bij jouw situatie past.
Bekijk onze collectie:
Huidverzorging bij incontinentie
Een goede huidverzorging is essentieel om huidirritatie en ontstekingen te voorkomen. Gebruik milde, pH-neutrale producten die speciaal zijn ontwikkeld voor de gevoelige huid.
Bekijk onze collectie:
Wanneer contact opnemen met je huisarts?
Incontinentie is vaak goed te behandelen, maar neem contact op met je huisarts als je:
- plotseling last krijgt van incontinentie (zonder duidelijke oorzaak)
- regelmatig urineverlies of ontlastingsverlies hebt dat je dagelijks leven beïnvloedt
- pijn, brandend gevoel of bloed bij het plassen hebt
- klachten hebt die lang aanhouden of steeds terugkomen
- medicijnen gebruikt en denkt dat dit invloed heeft op je incontinentie
- naast incontinentie ook koorts, buikpijn of andere ernstige klachten hebt
- zwanger bent en last hebt van urineverlies (bespreek dit voor de zekerheid)
Deze pagina geeft algemene informatie en vervangt geen medisch advies. Bespreek je klachten altijd met je huisarts of een gespecialiseerde zorgverlener.
Advies nodig over incontinentiematerialen?
Twijfel je welk product het beste bij jouw situatie past, of heb je vragen over gebruik en verzorging? Neem contact op met onze klantenservice — we helpen je graag verder met persoonlijk advies.